یکی از نگرانیهای رایج قبل از شروع پرتودرمانی این است که آیا میتوان پوست را از قبل با کرم، پماد یا مرطوبکننده خاصی «آماده» کرد تا در طول درمان کمتر دچار قرمزی، سوزش و پوستهریزی شود؟
پاسخ کوتاه این است:
تا حدی میتوان از پوست مراقبت کرد، اما هیچ کرمی تضمین نمیکند که Radiation Dermatitis ایجاد نشود.
واکنش پوستی در اثر تأثیر خود پرتو بر سلولهای سالم پوست ایجاد میشود. شدت آن نیز به عواملی مانند دوز پرتو، تعداد جلسات، محل درمان، اصطکاک، چینهای پوستی، درمانهای همزمان و ویژگیهای فردی بیمار بستگی دارد.
بااینحال، شواهد جدید نشان میدهند بعضی اقدامات پیشگیرانه میتوانند شدت این عارضه را کاهش دهند. بهویژه کورتیکواستروئیدهای موضعی مانند مومتازون و بتامتازون در بیماران منتخب شواهد نسبتاً خوبی برای پیشگیری از Radiation Dermatitis حاد دارند. راهنمای بینالمللی MASCC این دو دارو را در میان مداخلات قابل توصیه برای پیشگیری قرار داده است.
درماتیت ناشی از رادیوتراپی چیست؟
Radiation Dermatitis یا درماتیت پرتویی واکنش پوست به پرتودرمانی است.
پرتو علاوه بر سلولهای سرطانی، روی سلولهای سالم پوست موجود در میدان درمان نیز اثر میگذارد.
در طول جلسات متوالی ممکن است سرعت آسیب سلولی از سرعت بازسازی پوست بیشتر شود و بیمار بهتدریج دچار:
- قرمزی
- خشکی
- خارش
- احساس گرمی یا سوزش
- حساسیت
- تغییر رنگ
- پوستهریزی
شود.
در موارد شدیدتر ممکن است سطح پوست باز و مرطوب شود که به آن Moist Desquamation گفته میشود. NCI نیز قرمزی، خارش، خشکی، پوستهریزی و ایجاد ناحیه مرطوب و دردناک را از عوارض احتمالی پرتودرمانی پوست میداند.
آیا کرم میتواند مانع رسیدن اشعه به پوست شود؟
خیر.
کرمها نمیتوانند مانند یک سپر جلوی اشعه را بگیرند.
هدف مراقبت موضعی بیشتر این است که:
- سد پوستی سالمتر باقی بماند،
- خشکی کمتر شود،
- خارش و التهاب کاهش پیدا کند،
- اصطکاک و تحریک پوست کمتر شود.
بنابراین عبارت «کرم ضد اشعه» از نظر پزشکی دقیق نیست.
حتی با بهترین مراقبت ممکن است بیمار مقداری Radiation Dermatitis ایجاد کند.
آیا بهتر است از قبل از شروع رادیوتراپی مرطوبکننده بزنیم؟
استفاده منظم از یک مرطوبکننده ملایم میتواند پوست را هیدراته نگه دارد و عملکرد سد پوستی را حمایت کند.
اما شواهد قوی وجود ندارد که نشان دهد اگر فرد مثلاً یک یا دو هفته قبل از رادیوتراپی شروع به استفاده از یک مرطوبکننده خاص کند، حتماً از ایجاد Radiation Dermatitis جلوگیری خواهد شد.
در واقع شواهد پیشگیری بیشتر مربوط به مراقبت منظم از پوست از شروع و در طول دوره پرتودرمانی است.
راهنمای eviQ استفاده از مرطوبکننده را برای حفظ هیدراتاسیون و سلامت سد پوستی توصیه میکند، اما تأکید دارد شواهد درباره اینکه یک نوع مرطوبکننده بتواند شدت درماتیت را بهطور مشخص کاهش دهد، متغیر است.
مرطوبکننده مناسب چه ویژگیهایی دارد؟
برای پوست تحت پرتودرمانی معمولاً محصولات سادهتر بهتر تحمل میشوند.
مرطوبکننده مناسب بهتر است:
- بدون عطر باشد،
- الکل تحریککننده نداشته باشد،
- Hypoallergenic باشد،
- ترکیبات غیرضروری کمی داشته باشد،
- بهآرامی روی پوست پخش شود.
eviQ نیز محصولات بدون عطر، هیپوآلرژنیک و بدون الکل را برای کاهش احتمال تحریک پوست ترجیح میدهد.
وجود یک برند گران یا عبارتهایی مانند «Radiation Cream» روی بستهبندی، الزاماً به معنای اثربخشی بیشتر نیست.
مرطوبکننده را چند بار استفاده کنیم؟
در بسیاری از پروتکلها استفاده منظم، برای مثال حدود دو تا سه بار در روز، برای حفظ رطوبت پوست توصیه میشود.
کرم باید:
- با دست تمیز استفاده شود،
- بهآرامی پخش شود،
- پوست با فشار ماساژ داده نشود.
پوست تحت پرتودرمانی ممکن است شکنندهتر شود و مالش زیاد خود میتواند تحریک ایجاد کند.
آیا درست قبل از جلسه رادیوتراپی میتوان کرم زد؟
این موضوع یکی از نقاطی است که دستور مراکز درمانی ممکن است متفاوت باشد.
در گذشته معمولاً به بیماران گفته میشد چند ساعت قبل از پرتودرمانی هیچ کرمی روی پوست نباشد؛ نگرانی این بود که لایه ضخیم محصول مانند یک Bolus عمل کرده و دوز سطحی پوست را تغییر دهد.
راهنمای جدید eviQ میگوید مرطوبکننده میتواند قبل یا بعد از پرتودرمانی استفاده شود، اما نباید درست قبل از جلسه یک لایه ضخیم محصول روی پوست باقی بماند. بعضی مراکز نیز برای مسائل مربوط به پوزیشن بیمار یا علامتگذاری پوست همچنان توصیه میکنند در مدت مشخصی قبل از جلسه چیزی استفاده نشود.
بنابراین در این مورد یک قانون اینترنتی ثابت برای همه بیماران مناسب نیست.
دستور بخش رادیوتراپی خود بیمار اولویت دارد.
آیا کرم مومتازون میتواند از آسیب پوست جلوگیری کند؟
برای Mometasone Furoate شواهد نسبتاً خوبی وجود دارد.
مومتازون یک کورتیکواستروئید موضعی با قدرت متوسط است و با کاهش التهاب پوست عمل میکند.
راهنمای MASCC در سال ۲۰۲۶ اعلام کرده است که کورتیکواستروئید موضعی برای پیشگیری از Radiation Dermatitis در بیماران منتخب دارای خطر بالا، بهخصوص برخی بیماران مبتلا به سرطان:
- پستان
- سر و گردن
قابل توصیه است و مومتازون فوروات ۰٫۱ درصد یکی از گزینههای ترجیحی است.
این دارو باید توسط پزشک یا تیم رادیوتراپی تجویز شود و برای همه بیماران بهصورت خودسرانه مناسب نیست.
شواهد مومتازون چقدر قوی هستند؟
یک مرور سیستماتیک و متاآنالیز بهروز در سال ۲۰۲۴، شامل ۱۳ کارآزمایی تصادفی و ۱۱۷۲ بیمار مبتلا به سرطان پستان، نشان داد کورتیکواستروئیدهای موضعی میتوانند:
- احتمال Moist Desquamation را کاهش دهند،
- میزان درماتیت درجه ۲ یا بالاتر را کاهش دهند،
- شدت کلی Radiation Dermatitis را کاهش دهند،
- و برخی علائم گزارششده توسط بیمار را بهتر کنند.
این نتایج از استفاده پیشگیرانه انتخابی کورتیکواستروئیدها حمایت میکنند.
بتامتازون چطور؟
Betamethasone نیز یک کورتیکواستروئید موضعی است و در راهنمای MASCC در میان مداخلاتی قرار گرفته که برای پیشگیری از Radiation Dermatitis حاد شواهد کافی برای توصیه داشتهاند.
مانند مومتازون، این دارو:
- برای همه لازم نیست،
- باید با نظر تیم درمان استفاده شود،
- و معمولاً روی پوست سالم یا دچار التهاب اولیه استفاده میشود.
آیا میتوان مومتازون یا بتامتازون را خودسرانه از قبل شروع کرد؟
خیر.
این داروها کورتیکواستروئید هستند و استفاده نادرست یا طولانیمدت ممکن است باعث:
- نازک شدن پوست،
- افزایش شکنندگی،
- تغییر عروق سطحی،
- تأخیر در ترمیم،
- افزایش بعضی عفونتهای موضعی
شود.
MASCC توصیه میکند بیمار تحت استفاده از استروئید موضعی در طول پرتودرمانی از نظر وضعیت پوست پایش شود. اگر Moist Desquamation یا عوارض خاص ایجاد شود، برنامه درمان باید تغییر کند.
بنابراین بهتر است قبل از خرید یا شروع دارو از انکولوژیست پرتودرمانی سؤال شود.
آیا کرم هیدروکورتیزون مناسب است؟
هیدروکورتیزون یک کورتیکواستروئید ضعیفتر است و گاهی برای:
- خارش
- التهاب خفیف
استفاده میشود.
اما نمیتوان فرض کرد که هیدروکورتیزون بدون نسخه همان شواهد مومتازون یا بتامتازون را برای پیشگیری دارد.
اگر هدف پیشگیری دارویی از Radiation Dermatitis باشد، بهتر است نوع، قدرت و برنامه مصرف توسط پزشک مشخص شود.
آیا استروئید را روی پوست باز هم میتوان استفاده کرد؟
بهطور معمول استفاده از کورتیکواستروئید روی ناحیهای که دچار Moist Desquamation یا شکستگی واضح سد پوستی شده است باید دوباره توسط تیم درمان ارزیابی شود.
MASCC در توصیه جدید خود تأکید کرده است که استروئیدهای موضعی بیشتر برای پیشگیری یا مراحل اولیه درماتیت، پیش از ایجاد Moist Desquamation، کاربرد دارند.
وقتی پوست باز شده باشد ممکن است بیمار به:
- پانسمان تخصصی،
- مراقبت از زخم،
- کنترل ترشح،
- ارزیابی عفونت
نیاز داشته باشد.
آیا کرم آلوئهورا از سوختگی رادیوتراپی جلوگیری میکند؟
آلوئهورا یکی از محصولات بسیار رایج است، اما محبوبیت آن به معنای اثبات قوی اثر پیشگیرانه نیست.
مطالعات روی بسیاری از محصولات غیرکورتونی نتایج متفاوتی داشتهاند و راهنمای MASCC برای تعداد زیادی از محصولات به دلیل شواهد ناکافی یا متناقض نتوانسته توصیه قطعی ارائه کند.
آلوئهورا ممکن است در بعضی افراد حس خنکی یا رطوبت ایجاد کند، اما نباید آن را یک روش ثابتشده برای جلوگیری از Radiation Dermatitis دانست.
کرم کالاندولا چطور؟
کالاندولا نیز در مراقبت از پوست بیماران رادیوتراپی محبوب است و برخی مطالعات نتایج مثبتی گزارش کردهاند، اما شواهد در مطالعات مختلف یکدست نیستند.
در راهنمای MASCC ۲۰۲۳، کالاندولا جزو شش مداخلهای که به اجماع لازم برای توصیه پیشگیرانه رسیدند نبود.
بنابراین نباید به بیمار گفته شود مصرف کالاندولا حتماً مانع سوختگی پوست میشود.
آیا وازلین یا پمادهای چرب مناسباند؟
Petrolatum یا وازلین میتواند مانند یک ماده Occlusive از خروج آب پوست جلوگیری کند و خشکی را کم کند.
بااینحال برای همه بیماران و تمام مراحل Radiation Dermatitis بهترین گزینه نیست.
بهویژه نباید درست قبل از جلسه، یک لایه بسیار ضخیم و چرب روی میدان درمان باقی بماند مگر تیم رادیوتراپی اجازه داده باشد. راهنمای eviQ نیز نسبت به باقی ماندن لایه ضخیم محصول درست پیش از تابش هشدار میدهد.
آیا محصولات حاوی ویتامین E بهتر هستند؟
وجود ویتامین E روی برچسب یک کرم به معنای اثبات برتری آن در جلوگیری از درماتیت پرتویی نیست.
بعضی ترکیبات گیاهی و ویتامینی حتی ممکن است در پوست حساس باعث:
- تحریک،
- حساسیت تماسی،
- خارش
شوند.
برای این دلیل معمولاً محصولات ساده و بدون عطر ترجیح داده میشوند.
آیا کرمهای «ترمیمکننده» بازار مؤثر هستند؟
اصطلاحاتی مانند:
- Repair Cream
- Radiation Cream
- Healing Balm
- Regenerating Cream
اصطلاحات تجاری هستند و بهتنهایی میزان شواهد محصول را مشخص نمیکنند.
هنگام انتخاب یک محصول، مهمتر است بدانیم:
- ترکیبات آن چیست،
- آیا مطالعه بالینی معتبر دارد،
- آیا برای پوست سالم است یا باز،
- و آیا تیم رادیوتراپی آن را تأیید کرده است.
روشهای غیرکرم برای پیشگیری از آسیب پوستی
پیشگیری از Radiation Dermatitis فقط به کرم محدود نیست.
راهنمای MASCC علاوه بر مومتازون و بتامتازون، برای برخی مداخلات دیگر نیز شواهدی پیدا کرده است، از جمله:
- Mepitel Film در بعضی بیماران سرطان پستان
- Hydrofilm
- Photobiomodulation در برخی شرایط
Mepitel و Hydrofilm کرم نیستند؛ بلکه فیلمهای محافظ پوستی هستند و در بیماران منتخب میتوانند اصطکاک و شدت واکنش پوستی را کاهش دهند.
این روشها نیز باید با برنامه مرکز رادیوتراپی هماهنگ شوند.
آیا استفاده از کرم از چند هفته قبل بهتر است؟
برای این کار شواهد قوی وجود ندارد.
حفظ پوست سالم و مرطوب پیش از درمان منطقی است، اما مشخص نشده است که مثلاً استفاده از یک کرم خاص از:
- دو هفته قبل،
- یک ماه قبل،
- یا هر مدت مشخص دیگر
بتواند بهطور قابلتوجهی احتمال Radiation Dermatitis را کاهش دهد.
بیشتر مطالعات مداخلات پیشگیرانه، محصول را همزمان با شروع دوره پرتودرمانی و در طول درمان بررسی کردهاند.
بنابراین خرید چندین محصول و شروع یک روتین پیچیده پیش از اولین جلسه معمولاً ضروری نیست.
بهترین کار قبل از شروع رادیوتراپی چیست؟
قبل از شروع درمان بهتر است بیمار برنامه مراقبت پوستی خود را با رادیوتراپیست یا انکولوژیست مرور کند.
اقدامات مناسب معمولاً شامل:
- شستوشوی ملایم پوست،
- استفاده از مرطوبکننده ساده و مورد تأیید،
- اجتناب از محصولات عطری و محرک،
- پرهیز از اصطکاک،
- محافظت از آفتاب،
- گزارش بیماریهای پوستی قبلی
است.
NCI نیز توصیه میکند بیماران تحت پرتودرمانی فقط از محصولات پوستی توصیهشده توسط تیم درمان استفاده کنند و درباره کرمها، پودرها یا سایر محصولات قبل از درمان سؤال کنند.
آیا پوست باید قبل از شروع درمان کاملاً سالم باشد؟
در حالت ایدهآل، مشکلات پوستی موجود باید پیش از شروع رادیوتراپی شناسایی شوند.
اگر بیمار از قبل دارای:
- اگزما
- پسوریازیس
- عفونت قارچی
- زخم
- التهاب پوستی
- حساسیت شدید
در میدان پرتودرمانی است، باید تیم درمان را مطلع کند.
در بعضی موارد ممکن است نیاز باشد ابتدا مشکل پوستی کنترل یا برنامه مراقبت تغییر داده شود.
چرا نباید محصولات جدید زیادی را همزمان شروع کرد؟
اگر بیمار درست قبل از رادیوتراپی چند محصول مختلف شروع کند و پوست دچار:
- قرمزی
- سوزش
- خارش
شود، تشخیص اینکه واکنش ناشی از کدام محصول است دشوار میشود.
به همین دلیل روتین ساده معمولاً انتخاب بهتری است.
پوست تحت پرتودرمانی حساستر میشود و حتی محصولی که قبلاً مشکلی ایجاد نمیکرد ممکن است در طول درمان تحریککننده شود.
چه موادی بهتر است روی پوست تحت پرتودرمانی استفاده نشوند؟
بهطور کلی باید درباره محصولات زیر احتیاط کرد:
- عطر و اسانس
- الکلهای تحریککننده
- اسکراب
- لایهبردار
- رتینول
- اسیدهای قوی پوستی
- محصولات با ترکیبات ناشناخته
- روغنهای اسانسی غلیظ
همچنین نباید بدون تأیید تیم درمان از داروهای موضعی، آنتیبیوتیک یا کورتون استفاده کرد.
آیا باید منطقه درمان را ماساژ داد؟
خیر.
مرطوبکننده باید بهآرامی روی پوست پخش شود.
ماساژ شدید، مالش یا ساییدن پوست تحت درمان میتواند:
- اصطکاک ایجاد کند،
- التهاب را افزایش دهد،
- پوست آسیبپذیر را تحریک کند.
eviQ نیز توصیه میکند کرم بدون مالش یا کشیدن شدید پوست استفاده شود.
شستوشوی پوست در دوران رادیوتراپی
برخلاف توصیههای قدیمی، معمولاً لازم نیست ناحیه تحت تابش کاملاً شسته نشود.
شستوشوی ملایم با:
- آب ولرم
- شوینده ملایم
قابل انجام است.
پوست بعد از شستوشو باید با حوله نرم آرام خشک شود، نه اینکه مالش داده شود.
Cancer Research UK نیز شستوشوی آرام با آب و صابون و خشک کردن ملایم را توصیه میکند.
چه کسانی بیشتر از درمان پیشگیرانه سود میبرند؟
خطر Radiation Dermatitis در همه بیماران یکسان نیست.
ریسک میتواند در برخی شرایط بیشتر باشد، از جمله:
- پرتودرمانی پستان
- درمان سر و گردن
- دوز پوستی بالاتر
- چینهای پوستی
- درمان همزمان بعضی داروهای سرطان
- تماس و اصطکاک مکرر پوست
به همین دلیل MASCC استفاده پیشگیرانه از کورتیکواستروئید موضعی را بیشتر برای بیماران منتخب با خطر بالاتر مطرح میکند، نه برای هر فرد تحت پرتودرمانی.
اگر پوست قرمز شد چه کنیم؟
واکنشهای خفیف معمولاً با ادامه مراقبت پوست قابل مدیریت هستند.
باید:
- مرطوبکننده مورد تأیید ادامه پیدا کند،
- اصطکاک کاهش یابد،
- وضعیت پوست به تیم پرتودرمانی گفته شود.
اگر پوست سالم است اما التهاب و خارش ایجاد شده، پزشک ممکن است کورتیکواستروئید موضعی تجویز کند.
اگر پوست تاول زد یا باز شد چه کنیم؟
این وضعیت دیگر فقط خشکی پوست نیست.
اگر:
- تاول ایجاد شده،
- پوست کنده شده،
- سطح زخم مرطوب شده،
- ترشح وجود دارد،
- درد شدید ایجاد شده،
باید تیم رادیوتراپی زخم را بررسی کند.
ممکن است نیاز به پانسمانهای تخصصی مانند:
- سیلیکونی نرم،
- هیدروژل،
- یا پانسمان جاذب
وجود داشته باشد. eviQ برای Moist Desquamation و پوست باز، پانسمان و مراقبت متفاوتی نسبت به پوست سالم توصیه میکند.
چه علائمی نیازمند ارزیابی سریع هستند؟
در صورت مشاهده موارد زیر باید با مرکز درمان تماس گرفته شود:
- قرمزی شدید یا سریعاً در حال افزایش
- درد قابلتوجه
- باز شدن پوست
- ترشح چرکی
- بوی جدید
- تورم زیاد
- خونریزی
- تب
پوست باز میتواند مستعد عفونت شود و نباید فقط با کرمهای معمولی درمان شود.
اشتباهات رایج درباره کرمهای رادیوتراپی
«یک کرم خاص وجود دارد که مانع سوختگی میشود»
خیر. هیچ محصولی تضمینکننده عدم ایجاد Radiation Dermatitis نیست.
«هرچه کرم بیشتری بزنیم بهتر است»
خیر. لایه بسیار ضخیم بهخصوص درست قبل از جلسه توصیه نمیشود.
«مومتازون را میتوان بدون دستور پزشک از قبل شروع کرد»
خیر. این دارو کورتیکواستروئید است و باید با نظر پزشک استفاده شود.
«کرم طبیعی حتماً بیخطرتر است»
خیر. محصولات گیاهی نیز میتوانند حساسیت و التهاب ایجاد کنند.
«اگر کرم بزنم دیگر پوست قرمز نمیشود»
حتی با مراقبت صحیح ممکن است مقداری واکنش پوستی ایجاد شود.
«قبل از پرتودرمانی هیچ محصولی تحت هیچ شرایطی نباید روی پوست باشد»
این توصیه دیگر برای تمام محصولات و همه مراکز یک قانون مطلق نیست. استفاده از لایه نازک بعضی محصولات قابل قبول است، اما دستور مرکز درمان باید رعایت شود.
سؤالات متداول
آیا بهتر است قبل از اولین جلسه رادیوتراپی کرم بزنیم؟
میتوان پوست را با یک مرطوبکننده ساده و مورد تأیید تیم درمان سالم و هیدراته نگه داشت، اما شواهدی وجود ندارد که شروع یک کرم خاص چند هفته قبل، بهطور قطعی از Radiation Dermatitis جلوگیری کند.
بهترین کرم برای رادیوتراپی چیست؟
یک کرم واحد برای همه بیماران وجود ندارد. برای مراقبت عمومی معمولاً مرطوبکننده ساده و بدون عطر مناسب است. در بیماران پرخطر، پزشک ممکن است کورتیکواستروئیدی مانند مومتازون تجویز کند.
آیا مومتازون واقعاً مؤثر است؟
شواهد کارآزماییهای بالینی و متاآنالیزها نشان میدهد کورتیکواستروئیدهای موضعی میتوانند شدت Radiation Dermatitis و احتمال Moist Desquamation را کاهش دهند.
آیا میتوان مومتازون را روی پوست باز زد؟
استفاده در پوست دچار Moist Desquamation باید توسط پزشک بازبینی شود و معمولاً برنامه درمان پوست باز با پوست سالم متفاوت است.
آیا آلوئهورا بهترین کرم است؟
شواهد کافی برای معرفی آلوئهورا بهعنوان بهترین یا قطعیترین روش پیشگیری وجود ندارد.
آیا کرم را درست قبل از پرتودرمانی بزنیم؟
از گذاشتن یک لایه ضخیم درست قبل از درمان خودداری کنید. درباره زمان دقیق مصرف از مرکز رادیوتراپی سؤال کنید، زیرا پروتکل مراکز متفاوت است.
آیا وازلین قبل از درمان مجاز است؟
ممکن است در برخی بیماران برای خشکی استفاده شود، اما لایه ضخیم آن درست قبل از پرتودرمانی مناسب نیست مگر تیم درمان اجازه داده باشد.
آیا باید کرم را فقط روی قسمت قرمز بزنیم؟
اگر تیم درمان مرطوبکننده را برای مراقبت پیشگیرانه توصیه کرده باشد، معمولاً از شروع دوره روی میدان پوست تحت تابش استفاده میشود، نه فقط پس از ایجاد قرمزی. محدوده دقیق را رادیوتراپیست میتواند نشان دهد.
آیا استفاده از کرم میتواند روند درمان سرطان را مختل کند؟
محصولات تأییدشده و استفادهشده طبق دستور معمولاً مانع اثربخشی پرتودرمانی نمیشوند. نگرانی اصلی درباره لایه بسیار ضخیم محصول درست هنگام تابش و برخی فرآوردههای نامناسب است؛ به همین دلیل باید دستور مرکز درمان رعایت شود.
جمعبندی و توصیه نهایی
استفاده از کرم قبل و در طول پرتودرمانی میتواند بخشی از برنامه مراقبت پوست باشد، اما هیچ کرم معمولی نمیتواند بهطور کامل از آسیب پوستی ناشی از اشعه جلوگیری کند.
مرطوبکنندههای ساده، بدون عطر و غیرتحریککننده به حفظ رطوبت و سد پوستی کمک میکنند؛ بااینحال شواهد برای برتری یک برند یا مرطوبکننده خاص محدود است.
در مقابل، شواهد قویتری برای برخی کورتیکواستروئیدهای موضعی، بهویژه مومتازون و بتامتازون وجود دارد. راهنمای MASCC و مطالعات بالینی نشان میدهند این داروها میتوانند در بیماران منتخب خطر درماتیت شدیدتر و Moist Desquamation را کاهش دهند.
اما این داروها نباید خودسرانه شروع شوند.
نکته مهم دیگر این است که شواهدی برای ضرورت شروع یک کرم خاص هفتهها قبل از رادیوتراپی وجود ندارد. بیشتر برنامههای پیشگیرانه از آغاز دوره درمان و در طول جلسات انجام میشوند.
بهترین اقدام قبل از اولین جلسه این است که بیمار از تیم رادیوتراپی بپرسد:
چه محصولی، از چه زمانی، چند بار در روز و با چه فاصلهای نسبت به جلسه پرتودرمانی استفاده شود؟
اگر پوست دچار تاول، زخم، ترشح یا درد شدید شود، دیگر نباید فقط به مرطوبکننده اکتفا کرد و ناحیه باید توسط تیم درمان ارزیابی شود.
توجه: این مقاله برای آموزش عمومی است. نوع کرم، کورتیکواستروئید موضعی و زمان استفاده باید براساس محل پرتودرمانی، خطر Radiation Dermatitis و پروتکل مرکز درمان انتخاب شود.
منابع
- MASCC – Clinical Practice Guidelines for Acute Radiation Dermatitis
مشاهده راهنمای MASCC - MASCC 2026 – Topical Corticosteroids for Prevention and Management of Radiation Dermatitis
مشاهده راهنمای جدید کورتیکواستروئیدهای موضعی - eviQ – Radiation-Induced Dermatitis
مشاهده راهنمای eviQ - Systematic Review and Meta-analysis 2024 – Topical Corticosteroids in Breast Radiotherapy
مشاهده مطالعه و متاآنالیز - National Cancer Institute – Skin Changes During Cancer Treatment
راهنمای مراقبت از پوست NCI
دیدگاهتان را بنویسید