شناخت انواع زخم نخستین گام برای انتخاب روش صحیح مراقبت و درمان زخم است؛ زخم به آسیب و از بین رفتن پیوستگی پوست یا بافت‌های زیرین گفته می‌شود و بر اساس علت ایجاد، مدت‌زمان بهبود و عمق آسیب به گروه‌های مختلفی تقسیم می‌شود. از مهم‌ترین انواع زخم می‌توان به زخم حاد و مزمن، زخم باز و بسته، زخم جراحی، زخم سوختگی، زخم عفونی، زخم دیابتی، زخم بستر یا فشاری، زخم عروقی و زخم‌های ناشی از بریدگی و ضربه اشاره کرد.
زخم به آسیب یا از بین رفتن پیوستگی طبیعی پوست و بافت‌های زیرین گفته می‌شود. زخم‌ها می‌توانند بر اثر عوامل مختلفی مانند بیماری‌های زمینه‌ای، فشار طولانی‌مدت، آسیب‌های فیزیکی، جراحی، سوختگی یا اختلال در خون‌رسانی ایجاد شوند.
همه زخم‌ها شرایط یکسانی ندارند. بعضی زخم‌ها مانند بریدگی‌های سطحی معمولاً در مدت کوتاهی ترمیم می‌شوند، اما بعضی دیگر مانند زخم پای دیابتی، زخم فشاری یا زخم‌های عروقی ممکن است به دلیل مشکلاتی مانند کاهش حس، اختلال خون‌رسانی، فشار مداوم یا بیماری‌های زمینه‌ای دیرتر بهبود پیدا کنند.
انتخاب روش مناسب مراقبت و درمان زخم به عواملی مانند نوع زخم، علت ایجاد، عمق آسیب، وضعیت بافت، وجود عفونت و شرایط عمومی بیمار بستگی دارد.
در زخم‌بان، هر نوع زخم به‌صورت جداگانه بررسی شده است تا مسیر مناسب ارزیابی و مراقبت مشخص شود.
زخم پای دیابتی یکی از عوارض مهم دیابت است که معمولاً تحت تأثیر کاهش حس پا (نوروپاتی)، فشار مداوم و اختلال خون‌رسانی ایجاد می‌شود.
این زخم‌ها ممکن است بدون درد قابل‌توجه شروع شوند و به همین دلیل بررسی زودهنگام اهمیت زیادی دارد.
زخم فشاری در اثر فشار طولانی‌مدت روی قسمت‌های استخوانی بدن ایجاد می‌شود. این نوع زخم بیشتر در افراد کم‌تحرک، بستری یا افرادی که توانایی تغییر وضعیت ندارند دیده می‌شود.
کاهش فشار، مراقبت از پوست و ارزیابی صحیح زخم از اصول مهم مدیریت آن هستند.
زخم‌های عروقی معمولاً به دلیل مشکلات گردش خون ایجاد می‌شوند.
این گروه شامل:
است.
در این زخم‌ها، بررسی وضعیت خون‌رسانی نقش مهمی در انتخاب مسیر درمان دارد.
زخم جراحی پس از انجام عمل ایجاد می‌شود و معمولاً با بخیه یا روش‌های دیگر بسته می‌شود.
گاهی عواملی مانند عفونت، فشار، مشکلات زمینه‌ای یا اختلال در ترمیم می‌توانند باعث باز شدن یا دیرترمیم شدن زخم شوند.
سوختگی می‌تواند بر اثر حرارت، مواد شیمیایی، برق یا عوامل دیگر ایجاد شود.
شدت سوختگی به عمق آسیب، وسعت و محل درگیری بستگی دارد و مراقبت مناسب می‌تواند در کاهش عوارض و بهبود روند ترمیم مؤثر باشد.
زخم‌های تروماتیک در اثر آسیب‌های ناگهانی مانند بریدگی، سقوط، تصادف، برخورد با اجسام تیز یا ضربه ایجاد می‌شوند.
شدت این زخم‌ها می‌تواند از خراش سطحی تا آسیب عمیق بافتی متفاوت باشد.
گاهی یک زخم به دلیل ورود یا رشد میکروب‌ها دچار عفونت می‌شود.
علائمی مانند:
می‌توانند نیاز به بررسی بیشتر داشته باشند.
زخم‌هایی که معمولاً پس از یک آسیب ناگهانی ایجاد می‌شوند و در مسیر طبیعی ترمیم پیش می‌روند، زخم حاد نامیده می‌شوند.
نمونه‌ها:
زخم‌هایی که روند طبیعی ترمیم آنها مختل شده و مدت طولانی باز می‌مانند، زخم مزمن نام دارند.
عوامل مؤثر:
نمونه‌ها:
وقتی خون کافی به بافت نرسد، اکسیژن و مواد مورد نیاز برای ترمیم کاهش پیدا می‌کند.
وجود عفونت می‌تواند روند طبیعی ترمیم را مختل کند.
فشار طولانی روی یک ناحیه می‌تواند باعث آسیب بیشتر بافت شود.
دیابت، مشکلات عروقی و بعضی بیماری‌ها می‌توانند ترمیم زخم را دشوارتر کنند.
انتخاب مسیر درست مراقبت، به شناخت نوع زخم بستگی دارد.
اگر زخم شما:
ارزیابی دقیق زخم می‌تواند به انتخاب مسیر مناسب کمک کند.
بازبین پزشکی: محمدمهدی قاسمی
حوزه فعالیت: درمان و مدیریت زخم
آخرین بازبینی: —
