یکی از شایع‌ترین عوارض آکنه، باقی ماندن فرورفتگی یا گودی روی پوست پس از برطرف شدن جوش است. این فرورفتگی‌ها که معمولاً در گونه‌ها، شقیقه‌ها و پیشانی بیشتر دیده می‌شوند، در پزشکی Atrophic Acne Scars یا اسکارهای آتروفیک آکنه نام دارند.
دلیل اصلی ایجاد این نوع جای جوش این است که التهاب آکنه به لایه‌های عمقی‌تر پوست آسیب می‌زند و هنگام ترمیم، بدن نمی‌تواند به اندازه کافی کلاژن و بافت جدید جایگزین کند.
در نتیجه قسمتی از پوست به‌جای اینکه کاملاً هم‌سطح با اطراف ترمیم شود، پایین‌تر باقی می‌ماند.
آکادمی پوست آمریکا توضیح می‌دهد که اگر هنگام ترمیم آکنه بدن کلاژن کمتری از مقدار لازم تولید کند، اسکار فرورفته یا گود ایجاد می‌شود؛ در مقابل تولید بیش‌ازحد کلاژن می‌تواند باعث اسکار برجسته شود.
جای جوش فرورفته چیست؟
جای جوش فرورفته نوعی اسکار است که سطح آن پایین‌تر از پوست سالم اطراف قرار می‌گیرد.
این نوع اسکار ممکن است:
- بسیار کوچک و عمیق باشد،
- پهن و نسبتاً کم‌عمق باشد،
- لبه‌های مشخص داشته باشد،
- یا ظاهر موج‌دار به پوست بدهد.
در اغلب موارد، بیش از یک نوع اسکار به‌طور هم‌زمان روی صورت وجود دارد.
اسکارهای آتروفیک شایع‌ترین فرم اسکار ناشی از آکنه هستند و به سه گروه اصلی تقسیم می‌شوند:
- Ice Pick
- Boxcar
- Rolling
چرا جای جوش گود می‌شود؟
برای درک دلیل ایجاد گودی، باید بدانیم هنگام یک جوش التهابی چه اتفاقی در پوست می‌افتد.
جوش‌های التهابی شدید مانند:
- ندول
- کیست
- آکنه‌های عمیق
فقط سطح پوست را درگیر نمی‌کنند.
التهاب ممکن است به درم، یعنی لایه‌ای که بخش زیادی از کلاژن و ساختار حمایتی پوست در آن قرار دارد، برسد.
در جریان التهاب، آنزیم‌ها و سلول‌های التهابی می‌توانند بخشی از:
- کلاژن
- ماتریکس خارج سلولی
- و در موارد شدید حتی چربی زیرپوستی
را تخریب کنند.
DermNet توضیح می‌دهد که بیشتر اسکارهای آتروفیک آکنه در نتیجه پاسخ التهابی و تخریب خالص رشته‌های کلاژن در درم ایجاد می‌شوند.
نقش کلاژن در ایجاد جای جوش فرورفته
کلاژن یکی از پروتئین‌های اصلی ساختاری پوست است.
می‌توان آن را تا حدودی مانند داربستی در نظر گرفت که به پوست:
- استحکام
- ضخامت
- شکل
- و حمایت ساختاری
می‌دهد.
زمانی که یک جوش عمیق بافت را تخریب می‌کند، بدن سعی می‌کند آسیب را ترمیم کند.
اگر مقدار کلاژن جدید برای جایگزینی بافت تخریب‌شده کافی باشد، ممکن است پوست تقریباً هم‌سطح ترمیم شود.
اما اگر بدن کلاژن کافی تولید نکند یا مقدار تخریب بیشتر از بازسازی باشد، بخشی از حجم بافت از دست می‌رود و پوست به داخل فرو می‌رود.
این همان مکانیسم اصلی ایجاد Atrophic Scar است.
التهاب شدید چگونه کلاژن را تخریب می‌کند؟
التهاب بخشی طبیعی از دفاع بدن در برابر آکنه است، اما اگر التهاب شدید یا طولانی شود می‌تواند به بافت اطراف نیز آسیب وارد کند.
در جوش‌های التهابی:
- سلول‌های ایمنی فعال می‌شوند،
- مواد التهابی آزاد می‌شوند،
- آنزیم‌های تجزیه‌کننده بافت فعال می‌شوند.
از جمله آنزیم‌هایی که در بازسازی ماتریکس پوست نقش دارند Matrix Metalloproteinases یا MMPها هستند.
اگر تعادل میان تخریب و ساخت دوباره ماتریکس پوست به هم بخورد، ممکن است کلاژن بیشتری از آنچه ساخته می‌شود از بین برود.
مرورهای علمی نشان می‌دهند عدم تعادل میان تولید و تخریب ماتریکس خارج سلولی می‌تواند به ایجاد اسکار آتروفیک منجر شود.
چرا جوش‌های کیستی بیشتر جای گود باقی می‌گذارند؟
هرچه التهاب به قسمت‌های عمیق‌تری از پوست برسد، احتمال آسیب دائمی بیشتر می‌شود.
به همین دلیل:
- Nodules
- Cysts
- Nodulocystic Acne
خطر بیشتری برای ایجاد اسکار دارند.
آکادمی پوست آمریکا نیز تأکید می‌کند که آکنه‌های عمیق و دردناک مانند کیست و ندول به دلیل ایجاد التهاب شدیدتر، احتمال بیشتری برای باقی گذاشتن اسکار دارند.
این به معنی آن نیست که جوش‌های سطحی هرگز اسکار ایجاد نمی‌کنند؛ اما احتمال اسکار دائمی در آکنه‌های عمیق بیشتر است.
چرا ترکاندن جوش خطر گودی را بیشتر می‌کند؟
فشار دادن یا ترکاندن جوش ممکن است احساس کند محتویات آن را تخلیه کرده‌ایم، اما فشار مکانیکی می‌تواند التهاب و آسیب را بیشتر کند.
دستکاری جوش ممکن است:
- دیواره فولیکول را پاره کند،
- التهاب را به قسمت‌های اطراف گسترش دهد،
- بافت بیشتری را تخریب کند،
- روند طبیعی ترمیم را مختل کند.
به همین دلیل دستکاری، فشار دادن و خراشیدن جوش از عوامل شناخته‌شده افزایش خطر اسکار است.
چرا بعضی افراد با آکنه شدید اسکار نمی‌گیرند؟
استعداد ایجاد اسکار در افراد متفاوت است.
شدت آکنه تنها عامل نیست.
عوامل مختلفی می‌توانند نقش داشته باشند:
- ژنتیک
- شدت التهاب
- مدت ادامه آکنه
- زمان شروع درمان
- عمق ضایعات
- دستکاری جوش‌ها
- ویژگی‌های پاسخ ترمیمی بدن
آکادمی پوست آمریکا اشاره می‌کند که داشتن بستگان نزدیک با سابقه اسکار آکنه می‌تواند احتمال اسکار را افزایش دهد.
به همین دلیل ممکن است دو فرد با آکنه نسبتاً مشابه، میزان اسکار کاملاً متفاوتی پیدا کنند.
آیا طولانی ماندن آکنه احتمال گودی را بیشتر می‌کند؟
بله.
هرچه التهاب شدید مدت بیشتری ادامه داشته باشد، فرصت بیشتری برای آسیب به کلاژن ایجاد می‌شود.
DermNet گزارش می‌کند شدت و مدت آکنه با میزان اسکار ارتباط دارند و اسکار در انواع متوسط تا شدید، به‌خصوص آکنه‌های ندولوکیستیک، شایع‌تر است.
به همین دلیل درمان زودهنگام آکنه فقط برای بهتر شدن ظاهر فعلی پوست نیست؛ بلکه یکی از مهم‌ترین راه‌های پیشگیری از ایجاد اسکار جدید محسوب می‌شود.
سه نوع اصلی جای جوش فرورفته
اسکار آکنه یک شکل واحد ندارد.
نوع گودی مشخص می‌کند چه درمانی احتمالاً مؤثرتر خواهد بود.
جای جوش Ice Pick
Ice Pick Scar معمولاً:
- باریک است،
- دهانه کوچک دارد،
- بسیار عمیق است،
- شبیه سوراخی است که با یک جسم نوک‌تیز ایجاد شده باشد.
این نوع اسکار ممکن است تا درم عمقی یا بافت زیرجلدی ادامه پیدا کند.
DermNet گزارش می‌کند Ice Pick یکی از شایع‌ترین انواع اسکار آتروفیک است و معمولاً حالت V شکل دارد.
چرا Ice Pick عمیق می‌شود؟
در این نوع اسکار، تخریب بافت در یک محدوده کوچک اما عمیق رخ می‌دهد.
بنابراین سطح ظاهری سوراخ ممکن است کوچک باشد، اما عمق آن زیاد باشد.
به همین دلیل بعضی درمان‌های سطحی به‌تنهایی تأثیر محدودی روی Ice Pick دارند.
جای جوش Boxcar
Boxcar Scar معمولاً:
- گرد یا بیضی است،
- کف نسبتاً صاف دارد،
- لبه آن مشخص‌تر است،
- از Ice Pick پهن‌تر است.
ظاهر آن تا حدودی شبیه یک فرورفتگی یا دهانه کوچک روی پوست است.
Boxcarها می‌توانند:
- سطحی
- یا عمیق
باشند و همین موضوع روی انتخاب درمان تأثیر زیادی دارد.
جای جوش Rolling
Rolling Scar معمولاً پهن‌تر و کم‌عمق‌تر است.
اگر چند Rolling Scar کنار هم وجود داشته باشند، پوست ظاهر:
- موج‌دار
- ناهموار
- یا فرورفته و برجسته متناوب
پیدا می‌کند.
یکی از عوامل مهم در Rolling Scar، تشکیل باندهای فیبروتیک زیر پوست است که پوست را به سمت پایین می‌کشند. NHS نیز Rolling Scar را با وجود باندهای اسکار زیر پوست توضیح می‌دهد.
چرا بعضی جای جوش‌ها هنگام کشیدن پوست ناپدید می‌شوند؟
این ویژگی بیشتر در برخی Rolling Scars دیده می‌شود.
اگر پوست اطراف اسکار را با انگشت بکشیم و فرورفتگی تا حد زیادی صاف شود، ممکن است مشکل بیشتر ناشی از:
- کمبود حجم
- یا چسبندگی زیرپوستی
باشد.
اما اگر اسکار حتی با کشیدن پوست همچنان عمیق باقی بماند، احتمالاً ساختار متفاوتی دارد.
این بررسی ساده جای تشخیص متخصص پوست را نمی‌گیرد، اما نشان می‌دهد چرا تمام گودی‌ها با یک روش درمان نمی‌شوند.
تفاوت جای جوش گود با لک جوش چیست؟
این دو بسیار با یکدیگر اشتباه گرفته می‌شوند.
لک بعد از جوش
سطح پوست صاف است، اما رنگ تغییر کرده است.
ممکن است:
- قرمز
- صورتی
- قهوه‌ای
- یا تیره
باشد.
اسکار فرورفته
ساختار و ارتفاع پوست تغییر کرده و واقعاً یک گودی وجود دارد.
بنابراین اگر با لمس یا نور از کنار، فرورفتگی مشخص است، احتمالاً با اسکار آتروفیک مواجه هستیم.
درمان لک با درمان اسکار فرورفته یکسان نیست.
آیا لکه قرمز بعد از جوش اسکار است؟
نه الزاماً.
قرمزی پس از آکنه ممکن است Post-Inflammatory Erythema باشد و در بسیاری از افراد به‌تدریج کمرنگ شود.
همچنین لک قهوه‌ای می‌تواند Post-Inflammatory Hyperpigmentation باشد.
این موارد ممکن است ماه‌ها باقی بمانند اما الزاماً به معنای از دست رفتن کلاژن یا ایجاد گودی نیستند.
چرا جای جوش در نور از کنار بدتر دیده می‌شود؟
اسکارهای فرورفته سایه ایجاد می‌کنند.
زمانی که نور:
- از بالا یا روبه‌رو
می‌تابد، بعضی فرورفتگی‌ها کمتر دیده می‌شوند.
اما نور جانبی باعث ایجاد سایه در دیواره گودی می‌شود و ناهمواری پوست را بسیار واضح‌تر نشان می‌دهد.
به همین دلیل ممکن است فرد احساس کند اسکار در نورهای مختلف شدت متفاوتی دارد، در حالی که ساختار واقعی پوست تغییر نکرده است.
آیا جای جوش با افزایش سن عمیق‌تر می‌شود؟
ممکن است واضح‌تر به نظر برسد.
آکادمی پوست آمریکا اشاره می‌کند اسکارهای فرورفته با افزایش سن می‌توانند برجسته‌تر به نظر برسند؛ زیرا پوست به‌تدریج شل‌تر می‌شود و تغییرات کلاژن و حجم صورت باعث واضح‌تر شدن فرورفتگی‌ها می‌شوند.
این به معنی آن نیست که خود اسکار لزوماً هر سال عمیق‌تر می‌شود.
آیا آفتاب باعث گود شدن جای جوش می‌شود؟
نور خورشید معمولاً علت اصلی ایجاد گودی نیست.
اما می‌تواند:
- تفاوت رنگ اسکار و پوست اطراف را بیشتر کند،
- لک‌های بعد از آکنه را تیره‌تر کند،
- ظاهر ناهموار پوست را واضح‌تر کند.
بنابراین استفاده از ضدآفتاب یکی از بخش‌های مهم مراقبت از پوست دارای آکنه و اسکار است.
آیا پوست چرب بیشتر اسکار گود می‌گیرد؟
چربی پوست به‌تنهایی علت اسکار آتروفیک نیست.
آنچه اهمیت بیشتری دارد:
- شدت التهاب
- عمق آکنه
- مدت بیماری
- استعداد فرد
است.
البته پوست بسیار چرب ممکن است مستعد نوعی آکنه شدیدتر باشد، اما نمی‌توان گفت چرب بودن پوست مستقیماً باعث گود شدن جای جوش می‌شود.
آیا کمبود کلاژن بدن باعث جای جوش می‌شود؟
موضوع به این سادگی نیست.
اسکار آکنه معمولاً به دلیل «کمبود عمومی کلاژن در بدن» ایجاد نمی‌شود؛ بلکه مسئله اصلی تعادل میان تخریب و بازسازی کلاژن در محل همان جوش است.
به همین دلیل خوردن مکمل کلاژن نمی‌تواند به‌طور قابل پیش‌بینی یک Ice Pick یا Rolling Scar موجود را پر کند.
آیا کرم می‌تواند جای جوش گود را پر کند؟
معمولاً نه به‌طور کامل.
کرم‌های موضعی می‌توانند برای:
- کنترل آکنه فعال
- بهبود لک
- بهبود بافت سطحی
- تحریک محدود کلاژن
مفید باشند.
اما اسکاری که مقدار قابل‌توجهی از درم خود را از دست داده معمولاً فقط با استفاده از یک کرم ساده به سطح طبیعی برنمی‌گردد.
به همین دلیل درمان اسکار آتروفیک اغلب نیازمند روش‌های تخصصی‌تر است. AAD نیز درمان اسکارهای فرورفته را شامل روش‌های پروسیجرال و در بسیاری موارد ترکیبی می‌داند.
آیا رتینوئیدها جای جوش را درمان می‌کنند؟
رتینوئیدهای موضعی مانند ترتینوئین می‌توانند:
- روند نوسازی پوست را افزایش دهند،
- روی تولید کلاژن اثر داشته باشند،
- آکنه فعال را کنترل کنند.
در اسکارهای بسیار سطحی ممکن است تا حدی ظاهر پوست را بهتر کنند.
اما برای Ice Pick یا Boxcar عمیق معمولاً درمان موضعی به‌تنهایی کافی نیست.
مزیت مهم درمان آکنه فعال این است که از ایجاد اسکارهای جدید جلوگیری می‌کند. AAD نیز ادامه درمان آکنه را مهم‌ترین بخش پیشگیری از ایجاد اسکار جدید می‌داند.
درمان جای جوش فرورفته چگونه انتخاب می‌شود؟
برای همه بیماران یک روش واحد مناسب نیست.
درمان به موارد زیر بستگی دارد:
- Ice Pick، Boxcar یا Rolling بودن
- عمق اسکار
- تعداد اسکارها
- رنگ پوست
- وجود آکنه فعال
- سابقه کلوئید
- درمان‌های قبلی
بسیاری از بیماران ترکیبی از چند نوع اسکار دارند؛ بنابراین ممکن است برای نتیجه بهتر نیاز به Combination Therapy باشد.
سابسیژن برای چه نوع جای جوشی مناسب است؟
Subcision بیشتر برای اسکارهای Rolling و اسکارهایی که توسط باندهای فیبروتیک به لایه‌های زیرین چسبیده‌اند استفاده می‌شود.
در این روش پزشک با ابزار مخصوص، باندهای زیر پوست را آزاد می‌کند.
پس از آزاد شدن چسبندگی، پوست فرصت پیدا می‌کند بالاتر بیاید.
NHS سابسیژن را یکی از روش‌های درمان Rolling Scars معرفی می‌کند.
میکرونیدلینگ چگونه عمل می‌کند؟
در Microneedling، سوزن‌های بسیار ریز آسیب‌های کنترل‌شده‌ای در پوست ایجاد می‌کنند.
هدف تحریک فرایند طبیعی ترمیم و افزایش تولید:
- کلاژن
- الاستین
است.
این روش بیشتر برای بعضی:
- Rolling scars
- Boxcarهای سطحی
کاربرد دارد.
برای Ice Pick بسیار عمیق ممکن است به‌تنهایی کافی نباشد.
لیزر برای جای جوش فرورفته
لیزرهای Fractional می‌توانند بازسازی کنترل‌شده پوست و تولید کلاژن را تحریک کنند.
انتخاب نوع لیزر به:
- رنگ پوست
- نوع اسکار
- عمق آن
- احتمال لک پس از التهاب
بستگی دارد.
AAD نیز لیزر را در میان گزینه‌های درمان اسکار آکنه قرار می‌دهد.
در پوست‌های تیره‌تر باید خطر Post-Inflammatory Hyperpigmentation با دقت بیشتری در نظر گرفته شود.
TCA CROSS برای Ice Pick
یکی از روش‌هایی که متخصصان پوست برای بعضی Ice Pick Scars استفاده می‌کنند TCA CROSS است.
در این تکنیک مقدار بسیار کمی از تری‌کلرواستیک اسید با غلظت بالا مستقیماً داخل اسکار قرار داده می‌شود تا ترمیم و تولید کلاژن تحریک شود.
این روش باید توسط فرد آموزش‌دیده انجام شود؛ استفاده خانگی از اسیدهای غلیظ می‌تواند باعث:
- سوختگی
- اسکار بیشتر
- تغییر رنگ دائمی
شود.
Punch Excision چیست؟
برای بعضی Ice Pick یا Boxcarهای بسیار عمیق ممکن است خود اسکار با یک ابزار کوچک جراحی خارج و محل آن ترمیم شود.
به این روش Punch Excision گفته می‌شود.
این روش معمولاً برای تعداد محدودی از اسکارهای بسیار عمیق به کار می‌رود و برای تمام صورت مناسب نیست.
فیلر برای اسکار فرورفته
در بعضی اسکارها، به‌خصوص گودی‌هایی که ناشی از کاهش حجم هستند، فیلر می‌تواند پوست را از زیر بالا بیاورد.
بسته به ماده مورد استفاده، اثر ممکن است:
- موقت
- طولانی‌تر
باشد.
AAD نیز فیلر را یکی از گزینه‌هایی می‌داند که ممکن است همراه با سایر درمان‌ها برای بالا آوردن اسکارهای فرورفته استفاده شود.
پیلینگ شیمیایی
Chemical Peel با ایجاد آسیب کنترل‌شده در لایه‌های پوست می‌تواند بازسازی را تحریک کند.
پیلینگ‌های مختلف عمق متفاوتی دارند.
AAD اشاره می‌کند پیلینگ شیمیایی می‌تواند به تحریک تولید کلاژن و الاستین کمک کرده و بعضی اسکارهای فرورفته را کمتر قابل مشاهده کند.
اما پیلینگ سطحی نمی‌تواند همه گودی‌های عمیق را از بین ببرد.
آیا یک جلسه درمان کافی است؟
در اغلب موارد خیر.
ترمیم کلاژن زمان می‌برد.
برای بسیاری از روش‌ها ممکن است چند جلسه لازم باشد و حتی ترکیب روش‌ها نتیجه بهتری ایجاد کند.
AAD تأکید می‌کند درمان اسکار آکنه اغلب یک جلسه‌ای نیست و ممکن است چندین درمان برای رسیدن به بهترین نتیجه لازم باشد.
آیا می‌توان جای جوش را صددرصد از بین برد؟
در بیشتر موارد هدف واقعی بهبود قابل‌توجه ظاهر اسکار است، نه بازگرداندن کامل پوست به حالتی که هیچ اثری از اسکار وجود نداشته باشد.
NHS نیز تأکید می‌کند درمان می‌تواند ظاهر اسکار را بهتر کند، اما معمولاً قادر نیست آن را کاملاً حذف کند.
نتیجه درمان به:
- نوع اسکار
- عمق
- سن اسکار
- پوست بیمار
- روش درمان
بستگی دارد.
آیا درمان جای جوش قبل از کنترل آکنه فعال مناسب است؟
معمولاً اولویت با کنترل آکنه فعال است.
اگر هنوز مرتب جوش‌های التهابی جدید ایجاد می‌شوند، ممکن است در زمان درمان اسکار، اسکارهای تازه نیز به وجود بیایند.
بنابراین متخصص پوست معمولاً ابتدا یا هم‌زمان برنامه‌ای برای کنترل آکنه در نظر می‌گیرد.
AAD نیز توصیه می‌کند درمان آکنه ادامه پیدا کند تا از ایجاد اسکارهای جدید جلوگیری شود.
چگونه از ایجاد جای جوش گود جلوگیری کنیم؟
مهم‌ترین اقدامات عبارت‌اند از:
- درمان زودهنگام آکنه
- کنترل التهاب
- درمان جوش‌های کیستی و ندولی
- دستکاری نکردن جوش
- مراجعه به متخصص در آکنه متوسط تا شدید
هرچه التهاب عمیق مدت بیشتری باقی بماند، احتمال تخریب بافت و ایجاد اسکار بیشتر می‌شود.
جوش را نباید ترکاند؟
بهتر است جوش‌ها، به‌خصوص ضایعات عمیق، فشرده یا دستکاری نشوند.
فشار دادن ممکن است:
- محتویات را به عمق بیشتری ببرد،
- دیواره فولیکول را آسیب بزند،
- التهاب را بیشتر کند،
- خطر اسکار را افزایش دهد.
AAD مستقیماً فشار دادن، ترکاندن و خراشیدن آکنه را از عوامل افزایش خطر ایجاد اسکار می‌داند.
چه زمانی باید برای آکنه به متخصص پوست مراجعه کرد؟
اگر موارد زیر وجود دارند، بهتر است درمان را به تعویق نیندازید:
- جوش‌های کیستی یا ندولی
- شروع ایجاد گودی
- آکنه مقاوم به درمان
- اسکارهای جدید
- آکنه گسترده صورت یا بدن
- دستکاری مکرر جوش‌ها
پیشگیری از اسکار معمولاً بسیار ساده‌تر از درمان اسکار عمیقی است که از قبل ایجاد شده است.
اشتباهات رایج درباره جای جوش
«گودی به دلیل باز بودن منافذ است»
خیر. اسکار آتروفیک حاصل از دست رفتن بافت و کلاژن است و با منافذ باز یکسان نیست.
«همه جای جوش‌ها با لیزر خوب می‌شوند»
خیر. نوع اسکار تعیین‌کننده است. Rolling ممکن است به Subcision نیاز داشته باشد، در حالی که Ice Pick می‌تواند به روش‌های دیگری پاسخ بهتری بدهد.
«اگر مکمل کلاژن بخورم گودی‌ها پر می‌شوند»
شواهدی وجود ندارد که مکمل خوراکی کلاژن بتواند به‌طور اختصاصی گودی‌های آکنه را پر کند.
«میکرونیدلینگ برای همه اسکارها بهترین است»
خیر. روش درمان باید براساس نوع اسکار انتخاب شود.
«هر لک قهوه‌ای جای جوش دائمی است»
خیر. لک پس از التهاب با اسکار ساختاری متفاوت است.
«ترکاندن جوش باعث می‌شود زودتر خوب شود»
ممکن است برعکس، التهاب و خطر اسکار را بیشتر کند.
سؤالات متداول
علت اصلی گود شدن جای جوش چیست؟
مهم‌ترین علت تخریب کلاژن و بافت در اثر التهاب آکنه و تولید ناکافی کلاژن هنگام ترمیم است.
چرا بعضی جوش‌ها جای گود می‌گذارند و بعضی نه؟
عمق و شدت التهاب، ژنتیک، مدت آکنه و دستکاری جوش‌ها در این تفاوت نقش دارند.
چرا جوش کیستی بیشتر جای می‌گذارد؟
چون التهاب آن به لایه‌های عمقی‌تر پوست می‌رسد و مقدار بیشتری از کلاژن و بافت را تخریب می‌کند.
چند نوع جای جوش فرورفته داریم؟
سه نوع اصلی عبارت‌اند از Ice Pick، Boxcar و Rolling.
گودی Ice Pick چیست؟
اسکاری باریک و بسیار عمیق است که شبیه سوراخ ایجادشده توسط یک جسم نوک‌تیز دیده می‌شود.
Rolling Scar چیست؟
گودی پهن و موج‌داری است که در بسیاری از موارد با باندهای فیبروتیک زیر پوست ارتباط دارد.
آیا جای جوش گود خودبه‌خود پر می‌شود؟
اسکار واقعی آتروفیک ممکن است با گذشت زمان کمی تغییر کند، اما گودی عمیق معمولاً به‌طور کامل خودبه‌خود از بین نمی‌رود.
بهترین درمان جای جوش فرورفته چیست؟
یک درمان واحد وجود ندارد. بسته به نوع اسکار ممکن است از Subcision، Microneedling، Laser، TCA CROSS، Punch Techniques، Filler یا ترکیبی از آن‌ها استفاده شود.
آیا اسکار صددرصد درمان می‌شود؟
معمولاً هدف کاهش عمق و بهتر شدن ظاهر است، نه حذف کامل اسکار.
آیا بهتر است اول جوش‌ها درمان شوند یا جای جوش؟
کنترل آکنه فعال اولویت بسیار بالایی دارد؛ زیرا ادامه جوش‌های التهابی می‌تواند اسکارهای جدید ایجاد کند.
جمع‌بندی
جای جوش فرورفته زمانی ایجاد می‌شود که التهاب آکنه به قسمت‌های عمقی‌تر پوست آسیب بزند و مقدار بافت و کلاژن تخریب‌شده بیشتر از مقداری باشد که بدن هنگام ترمیم جایگزین می‌کند.
نتیجه، از دست رفتن بخشی از حجم پوست و ایجاد Atrophic Acne Scar است.
هرچه جوش:
- عمیق‌تر،
- التهابی‌تر،
- طولانی‌تر
باشد، احتمال ایجاد اسکار بیشتر می‌شود. دستکاری و ترکاندن جوش نیز می‌تواند این خطر را افزایش دهد.
اسکارهای فرورفته سه نوع اصلی دارند: Ice Pick، Boxcar و Rolling و تفاوت میان آن‌ها اهمیت زیادی دارد؛ زیرا هرکدام ممکن است به روش درمان متفاوتی پاسخ دهند.
به همین دلیل درمان حرفه‌ای جای جوش معمولاً بر اساس نوع اسکار طراحی می‌شود، نه صرفاً عنوان «جای جوش».
از سوی دیگر، مؤثرترین اقدام در برابر اسکار آکنه همچنان پیشگیری است. درمان زودهنگام جوش‌های التهابی، جلوگیری از دستکاری آن‌ها و مراجعه به متخصص پوست در آکنه شدید می‌تواند احتمال ایجاد گودی‌های دائمی را کاهش دهد.
توجه: این مقاله برای آموزش عمومی تهیه شده است. انتخاب روش درمان اسکار باید بعد از معاینه پوست و تشخیص نوع و عمق اسکار توسط متخصص پوست انجام شود.
منابع
- American Academy of Dermatology – Acne Scars: Causes
مشاهده منبع AAD - American Academy of Dermatology – Acne Scars: Signs and Symptoms
انواع اسکار آکنه در AAD - DermNet – Acne Scarring
مشاهده راهنمای DermNet - American Academy of Dermatology – Acne Scar Treatment
روش‌های درمان اسکار آکنه - NHS – Acne Complications and Scarring
مشاهده راهنمای NHS
دیدگاهتان را بنویسید